Henry Box Brown: Ο άνθρωπος που ταχυδρόμησε τον εαυτό του προς την ελευθερία
Το πρωί της 23ης Μαρτίου 1849, ένα φαινομενικά συνηθισμένο ξύλινο κιβώτιο φορτώθηκε σε μια άμαξα στο Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια Amusing Planet Historical Archives. Με διαστάσεις περίπου τρία πόδια μήκος και δύο πόδια πλάτος, το δέμα δεν κινούσε την παραμικρή υποψία, παρά μόνο για μερικές μικρές τρύπες που είχαν ανοιχτεί στα πλάγια. Μέσα σε αυτόν τον ασφυκτικό χώρο, διπλωμένος στα δύο, βρισκόταν ένας άνδρας που είχε αποφασίσει να τζογάρει τη ζωή του με αντάλλαγμα την ελευθερία του.
Το όνομά του ήταν Χένρι Μπράουν. Ήταν σκλάβος και το σχέδιο απόδρασης που συνέλαβε ήταν τόσο παράτολμο και παράδοξο, που έμελλε να γράψει ιστορία, χαρίζοντάς του το προσωνύμιο με το οποίο τον θυμάται η παγκόσμια ιστορία: Henry “Box” Brown. Η πορεία του αποτελεί ένα από τα πιο συγκλονιστικά κεφάλαια του αγώνα κατά της δουλείας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Σκληρή Ζωή στη Βιρτζίνια και η Οικογενειακή Τραγωδία
Ο Χένρι Μπράουν γεννήθηκε μέσα στο καθεστώς της δουλείας γύρω στο 1815 στην κομητεία Λουίζα της Βιρτζίνια. Σε νεαρή ηλικία στάλθηκε στο Ρίτσμοντ για να εργαστεί σε ένα εργοστάσιο καπνού. Εκεί εξελίχθηκε σε εξαιρετικά ειδικευμένο εργάτη και, δουλεύοντας ασταμάτητα υπερωρίες, κατάφερε να κερδίζει κάποια επιπλέον χρήματα πέρα από εκείνα που ήταν υποχρεωμένος να παραδίδει στον
ιδιοκτήτη του.Με τις οικονομίες του νοίκιασε ένα σπίτι για να ζήσει με τη σύζυγό του, Νάνσι, και τα παιδιά τους. Μάλιστα, είχε έρθει σε οικονομική συμφωνία με τον αφέντη της Νάνσι, πληρώνοντάς τον τακτικά ώστε να διασφαλίσει ότι η οικογένειά του δεν θα πουληθεί ποτέ μακριά. Δυστυχώς, έπεσε έξω. Τον Αύγουστο του 1848, ο ιδιοκτήτης της Νάνσι αθέτησε την υπόσχεσή του και πούλησε εκείνη —ενώ ήταν έγκυος στο τέταρτο παιδί τους— μαζί με τα τρία τους παιδιά σε έναν μεθοδιστή ιερέα στη Βόρεια Καρολίνα. Η απώλεια αυτή διέλυσε τον Χένρι, ο οποίος ορκίστηκε να δραπετεύσει πάση θυσία.
Η Γέννηση ενός Παράλογου Σχεδίου Απόδρασης
Μετά από μήνες θρήνου, ο Μπράουν εμπιστεύτηκε τον πόθο του στον Τζέιμς Σμιθ, έναν ελεύθερο Αφροαμερικανό που τραγουδούσε μαζί του στη χορωδία της εκκλησίας. Μέσω αυτού, ήρθε σε επαφή με τον Σάμιουελ Σμιθ, έναν λευκό υποδηματοποιό που ήταν αντίθετος με το θεσμό της δουλείας και δέχτηκε να βοηθήσει. Οι τρεις άνδρες εξέτασαν πολλά σενάρια, πριν καταλήξουν σε μια ιδέα που άγγιζε τα όρια του παραλόγου: ο Χένρι θα κλεινόταν σε ένα ξύλινο κιβώτιο και θα ταχυδρομούνταν στην Πενσυλβάνια.
Διαβάστε επίσης: Η Άγνωστη Ήττα των ΗΠΑ στην Ταϊβάν: Η Αποτυχημένη Αποστολή Φορμόζα του 1867
Η Πενσυλβάνια ήταν μια ελεύθερη πολιτεία και η Φιλαδέλφεια διέθετε ένα πανίσχυρο δίκτυο κατάργησης της δουλείας (abolitionists). Οι συνεργάτες του Μπράουν επικοινώνησαν κρυφά με τον Τζέιμς Μίλερ ΜακΚίμ, ηγετικό στέλεχος της Pennsylvania Anti-Slavery Society, ο οποίος συμφώνησε να παραλάβει προσωπικά το «δέμα» και να αναλάβει την προστασία του Μπράουν μόλις έφτανε στον προορισμό του.
27 Ώρες στην Κόλαση της Adams Express Company
Το κιβώτιο κατασκευάστηκε με προσοχή: είχε μήκος τρία πόδια, βάθος δυόμισι πόδια και πλάτος δύο πόδια. Ο Μπράουν πήρε μαζί του ελάχιστο νερό, μερικά μπισκότα και ένα μικρό εργαλείο για να ανοίξει επιπλέον τρύπες οξυγόνου αν χρειαζόταν. Στις 23 Μαρτίου 1849, μπήκε μέσα, οι φίλοι του κάρφωσαν το καπάκι και το παρέδωσαν στην εταιρεία ταχυμεταφορών Adams Express Company, η οποία εκτελούσε δρομολόγια προς τον Βορρά.
Το ταξίδι διήρκεσε 27 εφιαλτικές ώρες. Παρά τις σαφείς ενδείξεις «Προσοχή» και «Αυτή η πλευρά προς τα πάνω» (This side up), οι μεταφορείς τοποθετούσαν συχνά το κιβώτιο ανάποδα στις άμαξες, στα τρένα και στα ατμόπλοια. Σε μια περίπτωση, ο Μπράουν έμεινε ανάποδα για ώρες, με το αίμα να συγκεντρώνεται στο κεφάλι του. Όπως έγραψε αργότερα στα απομνημονεύματά του: «Ένιωθα τα μάτια μου να πρήζονται σαν να επρόκειτο να πεταχτούν από τις κόγχες τους και οι φλέβες στους κροτάφους μου είχαν διογκωθεί τρομακτικά από την πίεση».
Η «Ανάσταση» στη Φιλαδέλφεια και η Νέα Ζωή
Στις 24 Μαρτίου 1849, το κιβώτιο έφτασε επιτέλους στα γραφεία της Αντι-δουλευτικής Εταιρείας στη Φιλαδέλφεια. Μια ομάδα ακτιβιστών συγκεντρώθηκε γύρω από το δέμα με κομμένη την ανάσα. Μόλις αφαίρεσαν τα καρφιά και σήκωσαν το καπάκι, ο Χένρι Μπράουν βγήκε ζωντανός, αν και εξαντλημένος, χαιρετώντας τους παρευρισκόμενους. Η απίστευτη ιστορία του διαδόθηκε αμέσως, μετατρέποντάς τον σε σύμβολο του Underground Railroad, του μυστικού δικτύου που βοηθούσε τους σκλάβους να αποδράσουν.
Ο Μπράουν έγινε ενεργό μέλος του κινήματος, ταξιδεύοντας σε όλο τον αμερικανικό Βορρά και δίνοντας ομιλίες κατά της δουλείας. Ωστόσο, το 1850, η ψήφιση του αυστηρού Νόμου περί Φυγάδων Σκλάβων (Fugitive Slave Act) έδωσε το δικαίωμα στους ιδιοκτήτες να κυνηγούν και να συλλαμβάνουν δραπέτες ακόμη και σε ελεύθερες πολιτείες. Για να προστατευτεί, ο Μπράουν κατέφυγε στην Αγγλία, όπου έζησε για 25 χρόνια εργαζόμενος ως μάγος, υπνωτιστής και διασκεδαστής, χρησιμοποιώντας ένα τεράστιο κινούμενο πανόραμα για να αναπαραστήσει το ταξίδι του.
Επέστρεψε στις ΗΠΑ το 1875, μετά την κατάργηση της δουλείας, μαζί με τη δεύτερη σύζυγό του και την κόρη τους, και συνέχισε τις παραστάσεις του μέχρι τον θάνατό του στο Τορόντο του Καναδά, στις 15 Ιουνίου 1897. Η κληρονομιά του παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα, έχοντας εμπνεύσει θεατρικά έργα, ταινίες μικρού μήκους, ακόμη και όπερες, ως μια διαχρονική υπενθύμιση του πόσο μακριά μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος για να κερδίσει την ελευθερία του.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου